Huyệt Yêu Nhãn Kỳ huyệt (ngoài 12 đường kinh)
Yêu Nhãn là một kỳ huyệt, nằm ngoài mười hai đường kinh chính. Vị trí: Nằm sấp thẳng 2 chân, bảo người bệnh thẳng cao 2 tay hơi nghiêng mình đi 1 ít sẽ có chỗ lõm ở 2 bên thắt lưng, ngang với chỗ lõm ở đốt sống thắt lưng… Chủ trị: Trị tổn thương tổ chức mềm vùng thắt lưng, thận sa, dịch hoàn viêm, bệnh phụ khoa.
Đặc Tính
Kỳ Huyệt.
Vị Trí
Nằm sấp thẳng 2 chân, bảo người bệnh thẳng cao 2 tay hơi nghiêng mình đi 1 ít sẽ có chỗ lõm ở 2 bên thắt lưng, ngang với chỗ lõm ở đốt sống thắt lưng thứ 4.
Huyệt ở dưới đốt sống lưng 16 đo ra 3,8 thốn. (Có sách lấy trên gai đốt sống xương thắt lưng thứ 3 đo ra 3 – 4 thốn, ở chỗ lõm)
Giải Phẫu
Dưới huyệt là bản gân cơ lưng to, cơ lưng dài, cơ ngang gai, cơ gian mỏm ngang, cơ vuông thắt lưng, cơ đái – chậu.
Thần kinh vận động cơ do nhánh của đám rối cánh tay, dây sống lưng 3 và nhánh của đám rối thắt lưng.
Da vùng huyệt chi phối bởi tiết đoạn thần kinh L4.I
SQrd2Trị chứng tỳ hoành: tay chân bị nóng lạnh, lưng đau không cúi ngửa được, bụng đầy, nôn mửa, cơ thể vàng, lưỡi cứng, cứu tại đốt sống lưng thứ 11 ra 2 bên phải trái mỗi bên 1,5 thốn, cứu mỗi huyệt 7 tráng” (Thiên Kim Phương)
Chủ Trị
Trị tổn thương tổ chức mềm vùng thắt lưng, thận sa, dịch hoàn viêm, bệnh phụ khoa.
Cách Châm Cứu
⚠️ Thủ thuật châm/cứu phải do người có chuyên môn thực hiện; thông tin liều lượng dưới đây chỉ để tra cứu học thuật, không tự áp dụng.
Châm thẳng hoặc ngang sâu 1,5 – 2,5 thốn. Cứu 5 – 7 tráng. Ôn cứu 5 – 15 phút.
Xuất Xứ
Trửu Hậu Phương.
Phối Huyệt
Phối Thận Du (Bq.23) + Ủy Trung (Bq.40) trị thắt lưng đau (Châm Cứu Học Thượng Hải).
2. Phối Thận Tích + Tỳ Tích trị thận sa (Châm Cứu Học Thượng Hải)
Ghi Chú
Châm đắc khí có cảm giác căng tức ở vùng thắt lưng, có khi lan tới vùng mông.
Tham Khảo
Cách lấy huyệt Yêu Nhãn: Bảo người bệnh nằm bình thường, lấy bút chấm vào 2 chỗ lõm như hai mắt ở dưới thắt lưng, mỗi bên cứu 7 tráng. Huyệt này các sách không có. Trong quyển Cư Gia Tất Dụng có ghi lại và nói là họ đã thử nghiệm nhiều để trị những bệnh khó, bệnh sau khi bị lao. Vào lúc hết canh hai ngày Qúy Hợi, bảo người bệnh nằm để lấy huyệt, cứu 3 tráng” (Loại Kinh Đồ Dực).
“Yêu Nhãn là kỳ huyệt... Châm sâu 0,3 – 0, 5 thốn, cứu 3 – 7 tráng. Chủ trị suy nhược, gầy ốm, lao hạch, khí quản viêm, dịch hoàn viêm, thần kinh thắt lưng đau” (Châm Cứu Khổng Huyệt Cập Kỳ Liệu Pháp Tiện Lãm)