Xuất xứ: Tế Sinh Phương.
Tác giả: Nghiêm Dụng Hòa
Trị tâm và tỳ đều hư, khí huyết hư, hồi hộp, hay quên, mất ngủ, ăn kém, mệt mỏi, kinh nguyệt không đều, huyết rong, xuất huyết dưới da, cơ thể suy nhược, thần kinh suy nhược, tim suy.
GIẢI THÍCH: Dùng Sâm + Bạch truật + Chích thảo để kiện Tỳ, ích khí; thêm Hoàng kỳ để tăng thêm công hiệu ích khí; Táo nhân + Viễn chí + Quế để dưỡng tâm, an thần, Mộc hương lý khí, tỉnh tỳ. Toàn bài này tuy bổ cả khí và huyết, cùng trị tâm và tỳ nhưng mục đích chính là trị huyết hư. Sở dĩ dùng lượng thuốc lớn kiện tỳ, bổ khí, một là do khí năng nhiếp huyết và khí năng sinh huyết, vì vậy dùng nó để nhiếp huyết, sinh huyết để trị chứng tỳ không thống huyết, gây ra băng huyết; Hai là tỳ là nguồn sinh hóa khí huyết, tỳ vận động khỏe thì sinh hóa khí huyết không ngừng, dễ phục hồi. Vì tâm chủ huyết, dựa vào huyết dịch để hoạt động, người huyết hư thường thấy tim hồi hộp, ít ngủ, hay quên, vì vậy, bài này dùng Táo nhân, Viễn chí, Quế để dưỡng tâm huyết mà an thần (380 Bài Thuốc Hiệu Nghiệm Đông Y). THAM KHẢO: Bài này thêm Thục Địa gọi là bài Hắc Quy Tỳ Hoàn. “Phàm dùng bài Quy Tỳ uống xen với Bát Vị Hoàn thì nên uống vào buổi chiều để cho huyết trở về âm phận” (Huyền Tẫn Phát Vi - Hải Thượng Y Tôn Tâm Lĩnh). “Bài này ông Nghiêm Dụng Hòa chế ra để trị các bệnh ở 2 kinh dương mà phát sinh tại Tâm Tỳ. Bài thuốc này nguyên chỉ có Sâm, Hoàng Kỳ, Phục Thần, Cam Thảo, Bạch truật, Long Nhãn, Táo Nhân, Sinh Khương và Đại Táo... Sau đó, Tiết Thị (Tiết Lập Trai) thêm Đương Quy, Viễn Chí để trị chứng huyết hư; Lại thêm Đơn bì, Chi Tử để trị huyết nhiệt... Do đó, cái lý dương sinh âm trưởng mới đầy đủ, tùy cơ biến hóa, trị đủ mọi chứng đều được hiệu nghiệm (Huyền Tẫn Phát Vi - Hải Thượng Y Tôn Tâm Lĩnh). “Bài Quy Tỳ uống xen với thuốc bổ, nên bỏ vị Mộc Hương để giữ lấy nguyên dương. Lời giải: Chứng mệnh môn hỏa suy, lại thêm khí huyết về hậu thiên cũng đều hư yếu, ta phải dùng bài Bát Vị để bổ hỏa, mà uống xen với bài Quy Tỳ, để thủy hỏa khí huyết đều được bổ dưỡng, như thế là chứng hỏa hư, mà hỏa tức là khí, vậy có vị gì động đến khí, đều không nên dùng, huống chi vị Mộc Hương hành tán, thì phải bỏ đi để bảo toàn lấy nguyên khí” (Châu Ngọc Cách Ngôn - Hải Thượng Y Tôn Tâm Lĩnh).
Cổ phương tham khảo — không tự ý dùng, hãy hỏi thầy thuốc Y Học Cổ Truyền.
Đang tải ứng dụng…