Huyệt Uyên Dịch (GB22) Kinh Túc Thiếu Dương Đởm · GB22
Huyệt Uyên Dịch (GB22) thuộc Kinh Túc Thiếu Dương Đởm. Vị trí: Dưới nếp nách trước 3 thốn, ở khoảng gian sườn 4, bờ trước cơ lưng to. Chủ trị: Trị màng ngực viêm, thần kinh gian sườn đau, hạch nách sưng.
Hình Ảnh Dựng Từ Mô Hình 3D
Mô hình 3D không chứa các cấu trúc sau nên ảnh không tô được, xem mục Giải Phẫu: bờ trước cơ lưng lớn, cơ răng lớn, cơ gian sườn 4, phổi.
Vị Trí
Dưới nếp nách trước 3 thốn, ở khoảng gian sườn 4, bờ trước cơ lưng to.
Đặc Tính
Huyệt thứ 22 của kinh Đởm.
Huyệt giao hội 3 kinh Cân Âm ở tay, nơi nhập của kinh Biệt Tâm, Phế, Tâm Bào.
Ý Nghĩa Tên Huyệt
Huyệt ở chỗ lõm (uyên) ở dưới nách (dịch) vì vậy gọi là Uyên Dịch (Trung Y Cương Mục)
Tác Dụng
Khoan hung, thuận khí, thư cân, hoạt lạc.
Công Dụng Theo Nhóm Chỉ Định
Nhóm công dụng đối chiếu theo Atlas of Acupuncture (Claudia Focks), bản Việt hoá của Phùng Văn Chiến (đối chiếu trang 294).
Chủ Trị
Trị màng ngực viêm, thần kinh gian sườn đau, hạch nách sưng.
Cách Châm Cứu
⚠️ Thủ thuật châm/cứu phải do người có chuyên môn thực hiện; thông tin liều lượng dưới đây chỉ để tra cứu học thuật, không tự áp dụng.
Châm xiên 0,5 – 0,8 thốn. Ôn cứu 3–5 phút.
Giải Phẫu
Dưới da là bờ trước cơ lưng to, cơ răng cưa to, các cơ gian sườn 4, phổi.
Thần kinh vận động cơ là các nhánh của đám rối thần kinh nách và dây thần kinh gian sườn 4.
Da vùng huyệt chi phối bởi tiết đoạn thần kinh D4.
Xuất Xứ
Thiên 'Ung Thư' (Linh Khu 81).
Phối Huyệt
Phối Chi Câu (Ttu 6) + Chương Môn (C 13) trị nhọt ở cổ - mã đao, nhọt cổ sưng loét (Giáp Ất Kinh).
2. Phối Chi Câu (Ttu 6) + Ngoại Quan (Ttu 5) + Túc Lâm Khấp (Đ.41) trị nhọt ở nách (Loại Kinh Đồ Dực).
3. Phối Chí Âm (Bq 67) + Cư Liêu (Đ.29) + Triếp Cân (Đ.23) trị thần kinh gian sườn đau (Châm Cứu Học Thượng Hải)
Ghi Chú
Không châm sâu vì có thể đụng phổi.
Y văn dẫn mục này
Tham Khảo
Thiên Thông Bình Hư Thực Luận ghi: “Nhọt phát ra ở nách, sốt cao, châm túc Thiếu Dương (Uyên Dịch, Triếp Cân), 5 nốt...” (Tố Vấn 28, 51).
“Khi cánh tay rất đau nhức hoặc khi có cảm giác phong khí xâm phạm ngực (gây chướng ngại, đau âm ỉ, đè nén) phải châm tả Uyên Dịch. Khi tả huyệt này có thể gây ra ngất do đột nhiên mất khí ở phần Vệ, phải bổ ngay Túc Tam Lý (Vi 36) là huyệt Hợp của kinh Vị, để tăng Vệ khí [do huyệt tạo ra] (Biển Thước Tâm Thư)
Câu Hỏi Thường Gặp
Huyệt Uyên Dịch nằm ở đâu?
Dưới nếp nách trước 3 thốn, ở khoảng gian sườn 4, bờ trước cơ lưng to.
Huyệt Uyên Dịch có tác dụng gì?
Trị màng ngực viêm, thần kinh gian sườn đau, hạch nách sưng.
Cách châm cứu, bấm Huyệt Uyên Dịch thế nào?
Châm xiên 0,5 – 0,8 thốn. Ôn cứu 3–5 phút.
Huyệt Uyên Dịch thuộc đường kinh nào?
Huyệt Uyên Dịch (GB22) thuộc Kinh Túc Thiếu Dương Đởm.