Huyệt Trật Biên (BL54) Kinh Túc Thái Dương Bàng Quang · BL54
Huyệt Trật Biên (BL54) thuộc Kinh Túc Thái Dương Bàng Quang. Vị trí: Ngang lỗ xương cùng thứ 4, cách Đốc Mạch 3 thốn, cách Trung Lữ Du 1,5 thốn. Chủ trị: Trị thần kinh tọa đau, chi dưới liệt và tê đau, bệnh ở phần hậu môn, sinh dục.
Ý Nghĩa Tên Huyệt
Huyệt ở bên cạnh (biên) của xương cùng 4 (gần chót = trật) vì vậy gọi là Trật Biên (Trung Y Cương Mục)
Đặc Tính
Huyệt thứ 54 của kinh Bàng Quang.
Vị Trí
Ngang lỗ xương cùng thứ 4, cách Đốc Mạch 3 thốn, cách Trung Lữ Du 1,5 thốn.
Giải Phẫu
Dưới huyệt là cơ mông to, bờ dưới cơ tháp. Bên dưới là dây thần kinh mông dưới của tiết đoạn thần kinh thắt lưng 4 – 5, thần kinh cùng 1 – 2, nơi bắt đầu của thần kinh da đùi sau của tiết đoạn thần kinh cùng 1 – 3 và dây thần kinh hông của tiết đoạn thần kinh thắt lưng 4 cùng 3.
Thần kinh vận đọng cơ là nhánh của dây thần kinh mông trên, nhánh của đám rối cùng.
Da vùng huyệt chi phối bởi tiết đoạn thần kinh L4 và L5.
Sách Giáp Ất ghi không được cứu.
Sách Y Học Nhập Môn ghi cấm châm lẫn cứu.
Tác Dụng
Cường kiện yêu tất, sơ thông kinh lạc, thanh nhiệt, lợi thấp.
Chủ Trị
Trị thần kinh tọa đau, chi dưới liệt và tê đau, bệnh ở phần hậu môn, sinh dục.
Cách Châm Cứu
⚠️ Thủ thuật châm/cứu phải do người có chuyên môn thực hiện; thông tin liều lượng dưới đây chỉ để tra cứu học thuật, không tự áp dụng.
Thẳng khi trị dây thần kinh hông đau.
Thẳng, hướng mũi kim ra ngoài thấu huyệt Hoàn Khiêu (Đ.30) hoặc Khiêu Dược trị cơ mông yếu hoặc teo.
Xiên vào trong để trị bệnh ở cơ quan sinh dục.
Xiên xuống dưới vào trong trị bệnh ở hậu môn.
Cứu 3 – 7 tráng. Ôn cứu 5 – 15 phút.
Xuất Xứ
Giáp Ất Kinh.
Phối Huyệt
Phối Ân Môn (Bq.37) + Dương Lăng Tuyền (Đ.34) trị lưng và đùi đau (Châm Cứu Học Thượng Hải).
2. Phối Côn Lôn (Bq.60) + Dương Lăng Tuyền (Đ.34) + Hoàn Khiêu (Đ.30) trị thần kinh tọa đau (Châm Cứu Học Thượng Hải).
3. Phối Dương Lăng Tuyền (Đ.34) + Quan Nguyên Du (Bq.26) + Thận Du (Bq.23) + Ủy Trung (Bq.40) trị thần kinh tọa đau (Châm Cứu Học Giản Biên)