Huyệt Khâu Khư (GB40) Kinh Túc Thiếu Dương Đởm · GB40
Huyệt Khâu Khư (GB40) thuộc Kinh Túc Thiếu Dương Đởm. Vị trí: Ở phía trước và dưới mắt cá ngoài chân, nơi chỗ lõm của khe xương cạnh nhóm cơ duỗi dài các ngón chân, hoặc từ ngón chân thứ 4 kéo thẳng lên mắt cá… Chủ trị: Trị cẳng chân đau, khớp mắt cá chân đau, ngực đầy tức.
Ý Nghĩa Tên Huyệt
Huyệt ở ngay dưới lồi cao xương gót chân ngoài, giống hình cái gò mả (khâu), đống đất (khư), vì vậy gọi là Khâu Khư.
Đặc Tính
Huyệt thứ 40 của kinh Đởm.
Huyệt Nguyên.
Vị Trí
Ở phía trước và dưới mắt cá ngoài chân, nơi chỗ lõm của khe xương cạnh nhóm cơ duỗi dài các ngón chân, hoặc từ ngón chân thứ 4 kéo thẳng lên mắt cá gặp chỗ lõm hoặc lấy ở chỗ lõm giữa huyệt Thân Mạch (Bq 62) và huyệt Giải Khê (Vi 41), ấn vào thấy tức.
Giải Phẫu
Dưới da là cơ duỗi ngắn các ngón chân, bờ sau – ngoài cơ mác trước, khe khớp xương hộp – thuyền – chêm 3.
Thần kinh vận động cơ là các nhánh của dây thần kinh chầy trước.
Da vùng huyệt chi phối bởi tiết đoạn thần kinh S1.
Tác Dụng
Khu phong tà ở bán biểu bán lý, hóa thấp nhiệt.
Chủ Trị
Trị cẳng chân đau, khớp mắt cá chân đau, ngực đầy tức.
Cách Châm Cứu
⚠️ Thủ thuật châm/cứu phải do người có chuyên môn thực hiện; thông tin liều lượng dưới đây chỉ để tra cứu học thuật, không tự áp dụng.
Châm thẳng 0,5 – 1 thốn, đối diện với khớp trong mắt cá, lách mũi kim vào khe khớp. Cứu 1 – 3 tráng, Ôn cứu 5 – 10 phút.
Xuất Xứ
Thiên 'Bản Du' (Linh Khu 2).
Phối Huyệt
Phối Đồng Tử Liêu (Đ 1) trị mắt có màng (Tư Sinh Kinh).
2. Phối Trung Độc (Đ 32) trị sườn đau (Châm Cứu Đại Thành).
3. Phối Giải Khê (Vi 42) + Thương Khâu (Ty 5) trị lưng và đùi đau (Ngọc Long Ca).
4. Phối Kim Môn (Bq 63) trị chân bị vọp bẻ, chuột rút (Bách Chứng Phú).
5. Phối Côn Lôn (Bq 60) + Tuyệt Cốt (Đ 39) trị gót chân đau (Thắng Ngọc Ca).
6. Phối Tam Dương Lạc (Ttu 8) trị thần kinh liên sườn đau (Châm Cứu Học Thượng Hải)
Tham Khảo
Huyệt Khâu Khư, Dương Lăng Tuyền (Đ 34) và Đởm Du (Bq 19) có công hiệu khác nhau: cả 3 huyệt đều chữa bệnh về Đởm nhưng Dương Lăng Tuyền + Đởm Du thiên về chữa bệnh ở Đởm phủ còn Khâu Khư thiên về chữa bệnh ở kinh Đởm” (Du Huyệt Công Năng Giám Biệt).
“Tả Khâu Khư + Âm Lăng Tuyền (Ty 9) + Hành Gian (C 3) có tác dụng tả thực nhiệt ở Can Đởm, giống bài Long Đởm Tả Can Thang của sách Hòa Tễ Cục Phương (Thường Dụng Du Huyệt Lâm Sàng Phát Huy)