Huyệt Thượng Quan (GB3) Kinh Túc Thiếu Dương Đởm · GB3
Huyệt Thượng Quan (GB3) thuộc Kinh Túc Thiếu Dương Đởm. Vị trí: Ở phía trước tai, bờ trên xương gò má, xác định huyệt Hạ Quan kéo thẳng lên, đến chỗ lõm bờ sau chân tóc mai. Chủ trị: Trị liệt mặt, tai ù, điếc, răng đau.
Hình Ảnh Dựng Từ Mô Hình 3D
Mô hình 3D không chứa các cấu trúc sau nên ảnh không tô được, xem mục Giải Phẫu: cơ tai trước, cơ thái dương.
Vị Trí
Ở phía trước tai, bờ trên xương gò má, xác định huyệt Hạ Quan kéo thẳng lên, đến chỗ lõm bờ sau chân tóc mai.
Đặc Tính
Huyệt thứ 3 của kinh Đởm.
Huyệt hội với kinh Thủ Thiếu Dương và Túc Dương Minh.
Ý Nghĩa Tên Huyệt
Huyệt ở phía trên xương gò má, đối diện với huyệt Hạ Quan, vì vậy gọi là Thượng Quan (Trung Y Cương Mục)
Tác Dụng
Thanh lợi thấp nhiệt ở Can Đởm, khai khiếu, tỉnh não.
Công Dụng Theo Nhóm Chỉ Định
Nhóm công dụng đối chiếu theo Atlas of Acupuncture (Claudia Focks), bản Việt hoá của Phùng Văn Chiến (đối chiếu trang 274).
Chủ Trị
Trị liệt mặt, tai ù, điếc, răng đau.
Cách Châm Cứu
⚠️ Thủ thuật châm/cứu phải do người có chuyên môn thực hiện; thông tin liều lượng dưới đây chỉ để tra cứu học thuật, không tự áp dụng.
Châm thẳng 0,3 – 0,5 thốn. Ôn cứu 3 – 5 phút.
Giải Phẫu
Dưới da là cơ tai trước, cơ thái dương, xương thái dương. Thần kinh vận động cơ là nhánh của dây thần kinh mặt, nhánh dây thần kinh sọ não số V.
Da vùng huyệt chi phối bởi dây thần kinh sọ não số V.
Xuất Xứ
Thiên 'Bản Du' (Linh Khu 2).
Phối Huyệt
Phối Hạ Quan (Vi.7) trị liệt mặt (Tư Sinh Kinh).
2. Phối Đoài Đoan (Đc.28) trị môi cứng, mép cứng (Tư Sinh Kinh).
3. Phối Thiên Lịch (Đtr.6) trị mắt mờ (Tư Sinh Kinh).
4. Phối A Thị Huyệt + Giáp Xa (Vi.4) trị miệng cứng, hàm cứng (Châm Cứu Tập Thành)
Y văn dẫn mục này
Tham Khảo
Thiên Khẩu Vấn ghi: “Tai là nơi tụ khí của tông mạch vì vậy, nếu trong Vị rỗng ắt là tông mạch bị hư thì dương khí bị đi xuống, mạch sẽ bị kiệt, cho nên tai bị ù. Châm bổ huyệt Khách Chủ Nhân và huyệt gần nơi móng ngón tay cái (Thiếu Thương), chỗ giao nhau giữa móng và thịt” (Linh Khu 28, 28).
“Châm vào quá sâu làm cho tai không nghe được” (Giáp Ất Kinh)
Câu Hỏi Thường Gặp
Huyệt Thượng Quan nằm ở đâu?
Ở phía trước tai, bờ trên xương gò má, xác định huyệt Hạ Quan kéo thẳng lên, đến chỗ lõm bờ sau chân tóc mai.
Huyệt Thượng Quan có tác dụng gì?
Trị liệt mặt, tai ù, điếc, răng đau.
Cách châm cứu, bấm Huyệt Thượng Quan thế nào?
Châm thẳng 0,3 – 0,5 thốn. Ôn cứu 3 – 5 phút.
Huyệt Thượng Quan thuộc đường kinh nào?
Huyệt Thượng Quan (GB3) thuộc Kinh Túc Thiếu Dương Đởm.